优范网 诗词网 赋得数蓂

赋得数蓂

将课司天历,先观近砌蓂。 一旬开应月,五日数从星。 桂满丛初合,蟾亏影渐零。 辨时长有素,数闰或馀青。 坠叶推前事,新芽察未形。 尧年始今岁,方欲瑞千龄。

译文

编制司天历,首先要考察近时的月朔弦望。每月上旬推算月亮朔望弦晦,每隔五天推算一次日月星辰的位置。月廓圆满时丛星合璧,月缺时影落参差。辨认四时昼夜长短依据日月之行,推算闰年靠的是岁中草木萌生生长情况。树叶坠落暗示时序更替,新芽初生则反映未来岁月的勃勃生机。回首过去在尧时代从推算历法,方才期盼带来千年瑞祥盛世的美好景象。

赏析

《赋得数蓂》是唐代诗人元稹创作的一首以“蓂荚”(一种传说中的瑞草,其叶逐日而生,至月朔(初一)则落尽,可据以记日)为题材的诗歌。这首诗通过细腻的观察和丰富的想象,将自然物象与天文历法、时间流转以及国家祥瑞相结合,展现了诗人深厚的文化底蕴和美好的政治愿景。下面是对这首诗的逐句赏析:

  1. 将课司天历,先观近砌蓂。

    • 开篇即点明主题,诗人准备研究天文历法,而首先观察的是近旁的蓂荚。这里“司天历”指的是天文历法的知识,“砌”指台阶,暗示蓂荚生长之地就在诗人身边,便于观察。
  2. 一旬开应月,五日数从星。

    • 描述了蓂荚的生长规律:每十日(一旬)对应一个月相的变化,五日则与星辰的运行相关联。这里体现了古人对自然规律的细致观察和深刻理解。
  3. 桂满丛初合,蟾亏影渐零。

    • “桂满丛”暗喻月圆之夜,传说中月宫有桂树,此句描绘的是满月之景;“蟾亏”指月亮由圆变缺,影渐零则是月光逐渐减弱。这两句通过月相变化,进一步强调了时间的流逝。
  4. 辨时长有素,数闰或馀青。

    • “辨时”指辨别时间,“长有素”表明时间判断准确无误,有固定的规律可循;“数闰”指的是计算闰年,古代历法中常有闰月以调整年周期与天文周期的差异,“馀青”可能是形容闰月如青春般额外添加的时光,带有一种美好的寓意。
  5. 坠叶推前事,新芽察未形。

    • 通过落叶和新芽的对比,表达了时间的连续性和对未来的预见性。落叶象征着过去,而新芽则预示着新的开始和未来的希望。
  6. 尧年始今岁,方欲瑞千龄。

    • 结尾升华主题,以古代圣王尧的年代作为理想社会的象征,表达了诗人希望当朝也能如尧舜之治,带来长久的吉祥和繁荣。“瑞千龄”意味着国家将享有千年的好运和昌盛。

整首诗通过对蓂荚这一自然现象的描绘,巧妙地将天文历法、时间观念、自然变迁与国家兴衰相联系,展现了诗人对宇宙秩序的敬畏和对国家未来的美好祝愿。语言精炼,意境深远,是一首兼具文学价值和历史意义的佳作。

友情链接: WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版