优范网 古籍史书 史记三家注

《史记三家注》卷二十三 礼书第一

作者:(汉)司马迁撰 (唐)司马贞等注

索隱书者,五经六籍总名也。此之八书,记国家大体。班氏谓之志,志,记也。正义天地位,日月明,四时序,阴阳和,风雨节,群品滋茂,万物宰制,君臣朝廷尊卑贵贱有序,咸谓之礼。五经六籍,咸谓之书。故曲礼云「道德仁义非礼不成,教训正俗非礼不备,分爭辩讼非礼不决」云云。

  太史公曰:洋洋〔一〕美德乎!宰制万物,役使群眾,岂人力也哉?〔二〕余至大行礼官,〔三〕观三代损益,乃知缘人情而制礼,依人性而作仪,其所由来尚矣。

  〔一〕索隱音羊。洋洋,美盛貌。邹诞生音翔。   〔二〕正义言天地宰制万物,役使群品,顺四时而动,咸有成功,岂藉人力营为哉,是美善盛大眾多之德也。故孔子曰「四时行焉,百物生焉」。

  〔三〕索隱大行,秦官,主礼仪。汉景帝改曰大鸿臚。鸿臚,掌九宾之仪也。

  人道经纬万端,规矩无所不贯,诱进以仁义,束缚以刑罚,故德厚者位尊,禄重者宠荣,所以总一海內而整齐万民也。人体安驾乘,〔一〕为之金舆错衡以繁其饰;〔二〕目好五色,为之黼黻文章以表其能;耳乐钟磬,为之调谐八音以荡其心;口甘五味,为之庶羞酸咸以致其美;〔三〕情好珍善,为之琢磨圭璧以通其意。故大路越席,〔四〕皮弁布裳,〔五〕朱弦洞越,〔六〕大羹玄酒,〔七〕所以防其淫侈,救其彫敝。〔八〕是以君臣朝廷尊卑贵贱之序,下及黎庶车舆衣服宫室饮食嫁娶丧祭之分,事有宜適,物有节文。仲尼曰:「禘自既灌而往者,吾不欲观之矣。」〔九〕   〔一〕正义时证反。

  〔二〕集解周礼王之五路有金路。郑玄曰:「以金饰诸末。」索隱错鏤衡扼为文饰也。诗曰「约軧错衡」,毛传云「错衡,文衡也。」正义为,于偽反。错作「
卷二十二 汉兴以来將相名臣年表第十 目录 卷二十四 乐书第二
友情链接: WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版