优范网 诗词网 古诗词考题 王夫之《更漏子·本意》阅读答案及翻译赏析

王夫之《更漏子·本意》阅读答案及翻译赏析

更漏子·本意
王夫之
斜月横,疏星炯,不道秋宵真永。声缓缓,滴泠泠,双眸未易扃。
霜叶坠,幽虫絮,薄酒何曾得醉!天下事,少年心,分明点点深。
[注释]
王夫之,湖南衡阳人。明亡,举兵衡山抗清,兵败赴广东肇庆入桂王政权。桂林破后,退归中居石船山下,著述以终。
①此词牌始见于唐温庭筠所作,双调,四十六字,前片两仄韵两平韵,后片三仄韵两平韵。又名“付金钗”、“无漏子”、“独倚楼”、“翻翠袖”。  
②炯:明亮。永:长。 
③“声缓缓”数句:漏壶滴水声。双眸:两眼。扃:闭上,合上。 
④絮:絮叨,状秋虫鸣声。

(1)这首词写了长夜的哪些“秋声”?有什么作用?(4分)
(2)这首词表达了作者怎样的思想情感?试作简要分析。(4分)
参考答案
(1)有漏壶滴水声、霜叶坠落声和秋虫的鸣叫声。(2分)衬托秋夜的漫长和寂静,借以表达作者内心的孤寂难平。(2分)
(2)表达了忧国忧民之情(或:对天下兴亡之事的关切)。(2分)作者秋宵长夜难眠,以酒求醉、求眠不得,其根本原因在于忧国忧民的情怀(或:反清复明壮志未酬)。(2分)

【译文】
轮月西斜,横挂中天,星斗稀疏,烁烁闪闪。大地通明,四周悄然,秋夜漫漫,心忧难眠。独居斗室,凄清落寞,长夜难明,忧思无限。更漏声声,清冷缓慢,滴声每下,心愈茫然。遥望星空,心潮澎湃,辗转反侧,未曾合眼。枯黄秋叶,霜雪摧残,迎风而下,满目萧然。幽暗角落,秋虫啾啾,或长或短,持续不断,声声入耳,凄切哀怨。触景生情,悲秋伤感。岁月蹉跎,借酒浇愁,酩酊之后,醉而不醒,消除块垒,乐而忘忧。心有芥蒂,为国隐忧,薄酒一杯,易醉难求。少年之时,胸怀大志,精忠为国,心怀黎民。时局动荡,国势衰微,乏天无术,痛心悲愤。忧心如夜,点点加深。
漫漫秋夜,难以入眠,借酒消愁也消不掉心中块垒。愁些什么呢,天下大事,儿女情长,都在胸中。

【品评】
作者借“更漏”以抒情怀。词中写长夜不能入睡,为更漏声所恼。眼看着“斜月横,疏星炯”,感到“秋宵真永”。辗转反侧之状,溢于言表。末三句感怀家国身世,更觉情意深挚,含蕴不尽。

叶恭绰《广箧中词》评王夫之词说:“船山词言皆有物,与并时批风抹露者迥殊,知此言可以言词旨。”这阕小令写长夜秋声,听在耳中,击入心头,“天下事”三字使“点点深”力重千钧。结三句平直中迴漩郁勃气,反卷上片则清丽缠绵之境顿觉峭然萧然,清劲见骨。
友情链接: WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版