优范网 古籍史书 周易注

《周易注》上经随传卷三 离

作者:王弼



  离:利贞,亨(1)。畜牝牛,吉(2)。

  (1)离之为卦,以柔为正,故必贞而后乃亨,故曰“利贞亨”也。 (2)柔处于内而履正中,牝之善也。外强而内顺,牛之善也。离之为体,以柔顺为主者也。故不可以畜刚猛之物,而“吉”於“畜牝牛”也。

  《彖》曰:离,丽也(1)。日月丽乎天,百谷草木丽乎土。重明以丽乎正,乃化成天下。柔丽乎中正,故亨。是以“畜牝牛,吉”也(2)。  (1)丽犹著也。各得所著之宜。 (2)柔著于中正,乃得通也。柔通之吉,极於“畜牝牛”,不能及刚猛也。

  《象》曰:明两作,离。大人以继明照于四方(1)。

  (1)“继”谓不绝也,明照相继,不绝旷也。

  初九:履错然,敬之,无咎(1)。
  《象》曰:“履错”之敬,以辟咎也。  (1)“错然”者,警慎之貌也。处离之始,将进而盛,未在既济,故宜慎其所履,以敬为务,辟其咎也。

  六二:黄离,元吉(1)。
  《象》曰:“黄离元吉”,得中道也。

  (1)居中得位,以柔处柔,履文明之盛而得其中,故曰“黄离元吉”也。

  九三:日昃之离,不鼓缶而歌,则大耋之嗟,凶(1)。
  《象》曰:“日昃之离”,何可久也?

  (1)嗟,忧叹之辞也。处下离之终,明在将没,故曰“日昃之离”也。明在将终,若不委之於人,养志无为,则至於耋老有嗟,凶矣,故曰“不鼓缶而歌,则大耋之嗟凶”也。

  九四:突如其来如,焚如,死如,弃如(1)。
  《象》曰:“突如其来如”,无所容也。

  (1)处於明道始变之际,昏而始晓,没而始出,故曰“突如其来如”。其明始进,其炎始盛,故曰“焚如”。逼近至尊,履非其位,欲进其盛,以炎其上,命必不终,故曰“死如”。违“离之义,无应无承,无所不容,故曰“弃如”也。

  六五:出涕沱若,戚嗟若,吉(1)。
  《象》曰:六五之“吉”,离王公也。

  (1)履非其位,不胜所履。以柔乘刚,不能制下,下刚而进,将来害已,忧伤之深,至于沱嗟也。然所丽在尊,四为逆首,忧伤至深,众之所助,故乃沱嗟而获吉也。

  上九:王用出征,有嘉折首,获匪其丑,无咎(1)。
  《象》曰:“王用出征”,以正邦也。

  (1)“离”,丽也,各得安其所丽谓之“离”。处离之极,离道已成,则除其非类以去民害,“王用出征”之时也。故必“有嘉折首,获匪其丑”,乃得“无咎”也。
上经随传卷三 坎 目录 下经咸传卷四 咸
友情链接: WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版