优范网 古籍史书 周易注

《周易注》上经需传卷二 谦

作者:王弼



  谦:亨。君子有终。

  《彖》曰:谦,亨,天道下济而光明,地道卑而上行。天道亏盈而益谦,地道变盈而流谦,鬼神害盈而福谦,人道恶盈而好谦。谦尊而光,卑而不可逾,君子之终也。

  《象》曰:地中有山,谦。君子以裒多益寡,称物平施(1)。

  (1)多者用谦以为裒,少者用谦以为益,随物而与,施不失平也。

  初六:谦谦君子,用涉大川,吉(1)。
  《象》曰:“谦谦君子”,卑以自牧也(2)。

  (1)处谦之下,谦之谦者也。能体“谦谦”,其唯君子。用涉大难,物无害也。 (2)牧,养也。

  六二:鸣谦,贞吉(1)。
  《象》曰:“鸣谦贞吉”,中心得也。

  (1)鸣者,声名闻之谓也。得位居中,谦而正焉。

  九三:劳谦君子,有终,吉(1)。
  《象》曰:“劳谦君子”,万民服也。

  (1)处下体之极,履得其位,上下无阳以分其民,众阴所宗,尊莫先焉。居谦之世,何可安尊?上承下接,劳谦匪解,是以吉也。

  六四:无不利,撝谦(1)。
  《象》曰:“无不利,撝谦”,不违则也。  (1)处三之上,而用谦焉,则是自上下下之义也。承五而用谦顺,则是上行之道也。尽乎奉上下下之道,故“无不利”。“指撝”皆谦,不违则也。

  六五:不富以其邻,利用侵伐,无不利(1)。
  《象》曰:“利用侵伐”,征不服也。  (1)居於尊位,用谦与顺,故能不富而用其邻也。以谦顺而侵伐,所伐皆骄逆也。

  上六:鸣谦。利用行师,征邑国(1)。
  《象》曰:“鸣谦”,志未得也。可用行师,“征邑国”也(2)。

  (1)最处於外,不与内政,故有名而已,志功未得也。处外而履谦顺,可以邑一国而已。 (2)夫吉凶悔吝,生乎动者也。动之所起,兴於利者也。故饮食必有讼,讼必有众起,末有居众人之所恶而为动者所害,处不竞之地而为争者所夺,是以六爻虽有失位,无应乘刚,而皆无凶咎悔吝者,以谦为主也。“谦尊而光,卑而不可逾”,信矣哉!
上经需传卷二 大有 目录 上经需传卷二 豫
友情链接: WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版