优范网 古籍史书 周易注

《周易注》上经需传卷二 泰

作者:王弼



  泰:小往大来,吉亨。

  《彖》曰:“泰,小往大来,吉亨”,则是天地交而万物通也,上下交而其志同也。内阳而外阴,内健而外顺,内君子而外小人。君子道长,小人道消也。

  《象》曰:天地交,泰。后以财成天地之道,辅相天地之宜,以左右民(1)。  (1)泰者,物大通之时也。上下大通,则物失其节,故财成而辅相,以左右民也。

  初九:拔茅茹,以其汇,征吉(1)。
  《象》曰:“拔茅”、“征吉”,志在外也。

  (1)茅之为物,拔其根而相牵引者也。“茹”,相牵引之貌也。三阳同志,俱志在外,初为类首,已举则从,若“茅茹”也。上顺而应,不为违距,进皆得志,故以其类“征吉”。

  九二:包荒,用冯河,不遐遗,朋亡。得尚于中行(1)。
  《象》曰:“包荒”,“得尚于中行”,以光大也。  (1)体健居中而用乎“泰”,能包含荒秽,受纳“冯河”者也。用心弘大,无所遐弃,故曰“不遐遗”也。无私无偏,存乎光大,故曰“朋亡”也。如此乃可以“得尚于中行”。尚,尤配也。“中行”,谓五。

  九三:无平不陂,无往不复。艰贞无咎。勿恤其孚,于食有福(1)。
  《象》曰:“无往不复”,天地际也(2)。

  (1)干本上也,坤本下也,而得泰者,降与升也。而三处天地之际,将复其所处。复其所处,则上守其尊,下守其卑,是故无往而不复也,无平而不陂也。处天地之将闭,平路之将陂,时将大变,世将大革,而居不失其正,动不失其应,艰而能贞,不失其义,故“无咎”也。信义诚著,故不恤其孚而自明也,故曰“勿恤其孚,于食有福”也。 (2)天地将各分复之际。

  六四:翩翩,不富以其邻。不戒以孚(1)。
  《象》曰:“翩翩不富”,皆失实也。“不戒以孚”,中心愿也。

  (1)干乐上复,坤乐下复,四处坤首,不固所居,见命则退,故曰“翩翩”也。坤爻皆乐下,已退则从,故不待富而用其邻也。莫不与已同其志愿,故不待戒而自孚也。

  六五:帝乙归妹,以祉元吉(1)。
  《象》曰:“以祉元吉”,中以行愿也。

  (1)妇人谓嫁曰“归”。“泰”者,阴阳交通之时也。女处尊位,履中居顺,降身应二,感以相与,用中行愿,不失其礼。“帝乙归妹”,诚合斯义。履顺居中,行原以祉,尽夫阴阳交配之宜,故“元吉”也。

  上六:城复于隍,勿用师。自邑告命,贞吝(1)。
  《象》曰:“城复于隍”,其命乱也。

  (1)居泰上极,各反所应,泰道将灭,上下不交,卑不上承,尊不下施,是故“城复子隍”,卑道崩也。“勿用师”,不烦攻也。“自邑告命,贞吝”,否道已成,命不行也。
上经需传卷二 履 目录 上经需传卷二 否
友情链接: WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版