优范网 古籍史书 史记三家注

《史记三家注》卷十八 高祖功臣侯者年表第六

作者:(汉)司马迁撰 (唐)司马贞等注

正义高祖初定天下,表明有功之臣而侯之,若萧、曹等。   太史公曰:古者人臣功有五品,以德立宗庙定社稷曰勋,以言曰劳,用力曰功,明其等曰伐,积日曰阅。封爵之誓曰:「使河如带,泰山若厉。〔一〕国以永寧,爰及苗裔。」始未尝不欲固其根本,而枝叶稍陵夷衰微也。   〔一〕集解应劭曰:「封爵之誓,国家欲使功臣传祚无穷。带,衣带也;厉,砥石也。河当何时如衣带,山当何时如厉石,言如带厉,国乃绝耳。」

  余读高祖侯功臣,察其首封,所以失之者,曰:异哉新闻!书曰「协和万国」,迁于夏商,或数千岁。盖周封八百,幽厉之后,见於春秋。尚书有唐虞之侯伯,歷三代千有余载,自全以蕃卫天子,岂非篤於仁义,奉上法哉?汉兴,功臣受封者百有余人。〔一〕天下初定,故大城名都散亡,户口可得而数者十二三,〔二〕是以大侯不过万家,小者五六百户。后数世,民咸归乡里,户益息,萧、曹、絳、灌之属或至四万,小侯自倍,〔三〕富厚如之。子孙骄溢,忘其先,淫嬖。至太初百年之闲,见侯五,〔四〕余皆坐法陨命亡国,秏矣。罔亦少密焉,然皆身无兢兢於当世之禁云。   〔一〕索隱案:下文高祖功臣百三十七人;兼外戚及王子,凡一百四十三人。

  〔二〕索隱言十分纔二、三在耳。

  〔三〕索隱倍其初封时户数也。   〔四〕正义谓平阳侯曹宗、曲周侯丽终根、阳阿侯齐仁、戴侯祕蒙、谷陵侯冯偃也。

  居今之世,志古之道,所以自镜也,〔一〕未必尽同。帝王者各殊礼而异务,要以成功为统纪,岂可緄乎?观所以得尊宠及所以废辱,亦当世得失之林也,〔二〕何必旧闻?於是谨其终始,表其文,颇有所不尽本末;著其明,疑者闕之。后有君子,欲推而列之,得以览焉。

  〔一〕索隱言居今之代,志识古之道,得以自镜当代之存亡也。

  〔二〕索隱言观今人臣所以得尊宠者必由忠厚,被废辱者亦由骄淫,是言见在兴废亦当代得失之林也。

  表(略)

  「索隱述赞」圣贤影响,风云潜契。高祖膺籙,功臣命世。起沛入秦,凭谋\仗计。纪勋书爵,河盟山誓。萧曹轻重,絳灌权势。咸就封国,或萌罪戾。仁贤者祀,昏虐者替。永监前脩,良惭固蔕。
卷十七 汉兴以来诸侯王年表第五 目录 卷十九 惠景闲侯者年表第七
友情链接: WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版 WhatsApp网页版